Ndotja e ajrit vazhdon të jetë një nga problemet më shqetësuese në Kosovë. Gjatë vitit 2025, rrjeti shtetëror i monitorimit ka regjistruar plot 171 ditë me tejkalime të kufirit ditor të lejuar për grimcat PM10, duke ngritur shqetësime serioze për shëndetin e qytetarëve.
Sipas raportit të publikuar më 10 nëntor nga Avokati i Popullit, ndotja e ajrit mbetet një kërcënim për shëndetin publik. Grimcat PM10 depërtojnë në rrugët e frymëmarrjes, ndërsa grimcat edhe më të imëta PM2.5 mund të arrijnë thellë në mushkëri dhe të kalojnë në qarkullimin e gjakut, duke rritur rrezikun e sëmundjeve të frymëmarrjes dhe atyre të zemrës.
Ndër shkaktarët kryesorë të ndotjes renditen termocentralet që përdorin linjit, ngrohja e shtëpive me dru dhe qymyr, si dhe automjetet. Situata përkeqësohet veçanërisht gjatë dimrit, kur rritet përdorimi i lëndëve djegëse dhe kushtet atmosferike pengojnë shpërndarjen e ndotësve.
Raporti paralajmëron se fëmijët, të moshuarit dhe personat me sëmundje kronike janë më të rrezikuarit. Po ashtu, Avokati i Popullit ka evidentuar mungesë të inspektimeve të mjaftueshme, dobësi në zbatimin e ligjeve dhe koordinim të pamjaftueshëm ndërmjet institucioneve përgjegjëse.
Institucionet janë thirrur të ndërmarrin masa konkrete për uljen e ndotjes, përmirësimin e monitorimit dhe mbrojtjen e shëndetit publik. Sipas Avokatit të Popullit, ajri i pastër nuk është vetëm çështje mjedisore, por edhe e drejtë themelore e qytetarëve.
171 ditë me tejkalime të ndotjes brenda një viti! Deri kur qytetarët e Kosovës do të përballen me këtë rrezik për shëndetin?