Goditja në tru nuk është më një problem që lidhet vetëm me moshën e madhe. Një studim i ri ka zbuluar se rastet te moshat më të reja janë pothuajse dyfishuar gjatë 27 viteve të fundit, duke ngritur shqetësimin për ndikimin e faktorëve të rrezikut kardiovaskular që shfaqen gjithnjë e më herët.
Sipas studimit të publikuar në revistën mjekësore “Neurology”, te personat e moshës 20 deri në 54 vjeç, shkalla e goditjeve në tru u rrit nga 33.9 raste për 100 mijë banorë në vitet 1993–1994, në 62.2 raste për 100 mijë banorë në vitin 2020.
Rritja është nxitur kryesisht nga goditjet ishemike, të cilat ndodhin kur bllokohet qarkullimi i gjakut drejt një pjese të trurit.
Studiuesit vunë re gjithashtu një rritje të disa faktorëve të rrezikut te personat që pësuan goditje. Hipertensioni u rrit nga 47% në 60%, diabeti nga 19% në 26%, fibrilacioni atrial nga 1% në 6%, ndërsa përdorimi i substancave u rrit nga rreth 5% në 40%, me një pjesë të madhe të kësaj rritjeje të lidhur me përdorimin e kanabisit.
Megjithatë, autorët theksojnë se të dhënat nuk mund të provojnë se këta faktorë janë drejtpërdrejt shkaku i rritjes së goditjeve në tru, pasi studimi nuk kishte një grup krahasimi me persona që nuk kishin pësuar goditje.
Një tjetër shqetësim është se më shumë të rinj po mbijetojnë pas një goditjeje. Vdekshmëria brenda 30 ditëve ra nga 11.7% në 9.4%, çka mund të nënkuptojë se më shumë persona po jetojnë pas ngjarjes, por potencialisht edhe me pasoja afatgjata dhe kufizime në jetën e përditshme.
Ekspertët theksojnë se faktorët e rrezikut nuk kufizohen vetëm te sëmundjet e diagnostikuara. Mbipesha, kolesteroli i lartë, mungesa e aktivitetit fizik, ushqyerja jo e shëndetshme, gjumi i pamjaftueshëm dhe stresi mund të ndikojnë në shëndetin kardiovaskular që në moshë të re.
Mesazhi i studiuesve nuk është që të rinjtë të alarmohen, pasi goditja në tru mbetet një ngjarje relativisht e rrallë në këtë grupmoshë. Por, sipas tyre, është e rëndësishme që faktorët e rrezikut të identifikohen dhe të menaxhohen sa më herët.
Kontrollet periodike, matja e tensionit të gjakut, kontrolli i kolesterolit dhe sheqerit në gjak, aktiviteti fizik, ushqyerja e shëndetshme, gjumi cilësor dhe shmangia e duhanit janë ndër masat që ekspertët rekomandojnë për uljen e rrezikut kardiovaskular.
Për gratë e reja, ekspertët këshillojnë vëmendje të veçantë ndaj tensionit gjatë shtatzënisë dhe pas lindjes, si dhe konsultim me mjekun në rastet kur migrena shoqërohet me ndryshime në shikim dhe përdoren kontraceptivë që përmbajnë estrogjen.
“Është e rëndësishme të fillojmë të mendojmë për shëndetin kardiovaskular që në moshë të re”, theksojnë ekspertët, pasi identifikimi i hershëm i faktorëve të rrezikut mund të krijojë mundësi më të mira për parandalimin e pasojave serioze në të ardhmen.
