Një video e publikuar nga një eurodeputet grek, ku shfaqet një rrugë në Athinë me një prani të dukshme të emigrantëve, ka ndezur një debat të fortë në rrjetet sociale në Greqi.
“Si përfundoi kështu vendi ynë?”, “Athina jonë nuk njihet më” dhe “Kemi humbur vendin tonë” janë disa nga komentet e përdoruesve, ndërsa të tjerë e lidhin situatën me politikat e qeverisë për emigracionin dhe integrimin.
Në mesin e komenteve ka edhe reagime shumë më të ashpra, por debati kryesor që ngre videoja është më i gjerë: sa emigracion mund të përballojë një shtet dhe si menaxhohet ndryshimi demografik pa cenuar kohezionin shoqëror?
Kjo është një pyetje që nuk i përket vetëm Greqisë.
Shqipëria po hyn gjithashtu në një fazë të re. Ndërsa mijëra shqiptarë largohen çdo vit dhe numri i lindjeve është në nivele shumë të ulëta, vendi po tërheq gjithnjë e më shumë fuqi punëtore nga jashtë.
Të dhënat më të fundit të INSTAT tregojnë se në fund të vitit 2025 në Shqipëri rezultonin 32,163 shtetas të huaj me leje qëndrimi, 46.6% më shumë se në vitin 2024. Punësimi ishte arsyeja kryesore e qëndrimit, me 55.1% të lejeve.
Rritja më e madhe është regjistruar te shtetasit nga Azia: numri i tyre arriti në 9891 persona, duke u rritur me 117.6% brenda një viti. India dhe Filipinet janë ndër vendet që kanë shënuar rritjen më të fortë, teksa bizneset shqiptare po kërkojnë punonjës për shërbime, akomodim dhe punë të tjera ku ka mungesë fuqie punëtore.
Në të njëjtën kohë, Shqipëria po tkurret demografikisht. Sipas INSTAT, popullsia në 1 janar 2025 ishte 2,363,314 banorë, 1.2% më pak se një vit më parë. Vetëm gjatë vitit 2024, migracioni neto ishte negativ me 28,836 persona.
Kjo nuk do të thotë se çdo i huaj që vjen në Shqipëri për të punuar përbën problem. Përkundrazi, ekonomia shqiptare ka sektorë që realisht kanë nevojë për fuqi punëtore dhe emigracioni i rregullt mund të jetë pjesë e zgjidhjes.
Por pikërisht këtu nis debati që Shqipëria nuk duhet ta shmangë.
A po përdoret ardhja e punëtorëve të huaj si zgjidhje afatshkurtër për një krizë demografike që kërkon zgjidhje shumë më të thella?
Një politikë serioze duhet të përfshijë njëkohësisht mbështetjen e familjeve shqiptare, rritjen e lindshmërisë, krijimin e kushteve që të rinjtë të mos largohen dhe një politikë të qartë për emigracionin: sa punëtorë nevojiten, në cilët sektorë, me çfarë kriteresh dhe si sigurohet integrimi i tyre.
Videoja nga Athina mund të interpretohet në shumë mënyra, por një mësim është i qartë: ndryshimet demografike nuk ndodhin brenda natës. Ato menaxhohen me politika shumëvjeçare.
Dhe Shqipëria, me popullsi në rënie dhe me numrin e të huajve që rritet me ritme të shpejta, ndoshta duhet ta nisë këtë debat tani, jo kur të jetë tepër vonë.
