Analizë: Tirana e pallatave luksozë por pa siguri për jetën

Zjarri në pallatin e kompanisë “Kontakt” të Fatmir Bektashit tek Ali Demi pak ditë më parë, i ardhur fill pas atij të kompanisë “Arlis” të Armand Lilos te Farmacia 10, zhvesh përfundimisht propagandën e "ndërtimeve elitare" në kryeqytet. Ky realitet nxjerr në dritë tre dështime madhore:

1. "Pallate me çmime stratosferike, siguri zero"

Sot në Tiranë, apartamentet në blloqe të reja banimi shiten nga $2,000$ deri në mbi $4,000$ euro për metër katror. Për këto çmime, qytetarët teorikisht blejnë siguri dhe standarde evropiane. Në praktikë, ata po blejnë një rrezik të vazhdueshëm për jetën.

• Sistemet elektrike: Fakti që zjarret nisin rregullisht në kabinat e automateve tregon se në këto pallate përdoren materiale elektrike nën standard, pa kapacitetin e duhur për të përballuar ngarkesën e një blloku masiv banimi.
• Materialet e fasadave dhe izolimit: Ashtu siç u vërtetua te pallati i Armand Lilos, materialet që përdoren për veshjen e pallateve (polistireni apo lloje të tjera hidroizoluesish e termoizoluesish) shpesh nuk janë "anti-zjarr", duke shërbyer si përcjellës të shpejtë të flakëve.

2. Urbanistika e babëzisë: Zjarrfikësja pa rrugë kalimi

Një nga detajet më alarmante të ngjarjes te Ali Demi ishte bllokimi i zjarrfikëseve dhe ambulancave. Kjo nuk është një rastësi, por pasojë e drejtpërdrejtë e mënyrës se si jepen lejet e ndërtimit në Tiranë:

• Ndërtohet duke shfrytëzuar çdo centimetër katror të truallit për të rritur sipërfaqen e shitshme (përfitimin e ndërtuesit).
• Lihen rrugë të ngushta dytësore, të cilat sapo bllokohen nga dy apo tri makina të parkuara të banorëve, kthehen në rrugë pa krye për mjetet e emergjencës.
• Bashkia jep leje pa llogaritur infrastrukturën rrugore rrethuese dhe pa garantuar që një kamion zjarrfikës mund të manovrojë 360 gradë rreth një objekti banimi.

3. Kapitullimi dhe bashkëfajësia e shtetit

Pas zjarrit te Farmacia 10, institucionet tentuan të bënin teatrin e radhës me "inspektime". Por denoncimi i deputetit Erion Braçe në Parlament zbuloi të vërtetën e frikshme: pallati i Lilos ishte legalizuar pa certifikatë përdorimi dhe pa kolaudim.

Kjo dëshmon se:

• Korrupsioni vret: Ndërtuesit e fuqishëm (oligarkët e ndërtimit) kanë fuqi të anashkalojnë çdo filtër kontrolli shtetëror. Ata arrijnë të fusin banorët në pallate që teknikisht janë të pabanueshme dhe të pakolauduara për sigurinë ndaj zjarrit.
• Mungesa e ndëshkueshmërisë: Pasi digjet një pallat, asnjë ndërtues nuk përfundon prapa hekurave, asnjë leje nuk pezullohet dhe asnjë gjobë shembullore nuk vendoset. Kjo i garanton Fatmir Bektashit dhe ndërtuesve të tjerë se mund të vazhdojnë të ndërtojnë me të njëjtat standarde të dobëta, sepse ligji nuk i prek.

Përfundimi

Tirana sot është e mbushur me "bomba me sahat". Nëse institucionet (Inspektorati i Mbrojtjes së Territorit, Ministria e Brendshme dhe Shërbimi Zjarrfikës) nuk zgjohen për të bërë një skaner real të sistemeve të sigurisë dhe rrugëve të emergjencës në çdo kompleks të ri, tragjedia e radhës është thjesht çështje kohe. Qytetarët po paguajnë me jetë dhe me kursimet e një jete luksin e ndërtuesve që mbrohen nga imuniteti politik dhe financiar.