Zbardhja e vrasjes së Miklovan Dakajt, shqiptarit që u zhduk në Marbella dhe u gjet i pajetë muaj më vonë në rezervuarin e Casasola-s në Almogia, nuk përfaqëson thjesht përfundimin e një hetimi.
Ajo nxjerr sërish në pah një realitet të errët në Costa del Sol, në jug të Spanjës: një zinxhir rastesh ku shtetas shqiptarë kanë përfunduar të zhdukur, të ekzekutuar apo të torturuar, në sfondin e përplasjeve të dhunshme të lidhura me krimin e organizuar dhe trafikun ndërkombëtar të drogës.
Sipas burimeve nga Shqipëria, rasti i Dakajt nuk është një episod i izoluar. Ai i shtohet një liste gjithnjë në zgjerim bashkatdhetarësh që kanë rënë viktima të larjeve të hesapeve, hakmarrjeve, borxheve kriminale apo operacioneve që kanë dështuar në territorin spanjoll. Në këtë hartë, Malaga, Marbella dhe zonat përreth dalin vazhdimisht si pika nevralgjike.
Mesazhi që përcillet është i qartë: Miklovan Dakaj nuk është as i pari dhe as i fundit shqiptar që ka humbur jetën në rrethana të tilla në Spanjë. Ai nuk është as i vetmi emër që është përfolur për lidhje me rrjete kriminale dhe trafikun ndërkombëtar të narkotikëve. Historia e tij rikthen në vëmendje një seri rastesh të ngjashme, që ndër vite kanë ndërtuar të njëjtin model.
Zhdukja e Dakajt në Marbella dhe gjetja e tij pa jetë në Almogia rikthyen në qendër të vëmendjes një çështje që kishte shkaktuar shqetësim të madh si në Spanjë, ashtu edhe në Shqipëri.
Që në fillim, sipas raportimeve mediatike, rasti u shoqërua me dyshime për përfshirje në aktivitete të paligjshme: lidhje të mundshme me trafikun e drogës, kërcënime ndaj familjes dhe dyshime për tradhti. Vdekja e tij solli sërish në fokus emra të tjerë shqiptarësh që kanë humbur jetën në rrethana të ngjashme, ku dominon logjika e pamëshirshme e botës kriminale.
Raste që përsërisin të njëjtin skenar
Nga më të bujshmit është ai i Sokol Fekës, major në aviacionin shqiptar, i cili në janar 2015 humbi jetën kur helikopteri që drejtonte u rrëzua në Malaga. Në bord u gjet një sasi e madhe kanabisi, rreth një ton, ndërsa mjeti ishte zhdukur më parë nga radarët dhe u lokalizua në një zonë malore pranë Gaucin. Ngjarja tronditi opinionin për shkak të profilit të tij si ushtarak aktiv dhe dyshimeve për përfshirje në aktivitete të paligjshme.
Po aq enigmatik mbetet rasti i Tauland Malshit, 23 vjeç, i zhdukur pa gjurmë. Sipas të dhënave, ai dyshohet se u rrëmbye dhe u vra nga një grup kriminal, me trupin që mendohet të jetë hedhur në det në zonën e Malaga-s. Kontakti i fundit me të ishte momenti kur ai hipi në një makinë me një tjetër shqiptar; më pas familja mori një mesazh që la më shumë pikëpyetje sesa përgjigje.
Në të njëjtën linjë është edhe rasti i Fatmir A., i vrarë në vitin 2018 në Reus, një ngjarje që dyshohet të ketë qenë hakmarrje për një konflikt të ndodhur një dekadë më herët. Ky episod tregon se përplasjet në botën kriminale nuk mbyllen lehtë dhe mund të rishfaqen pas shumë vitesh.
Ndër më të rëndat është historia e Ded Dokajt, 44 vjeç, i cili në mars 2019 u torturua për orë të tëra përpara se të ekzekutohej. Trupi i tij u gjet pranë lumit Guadalentín, në Totana, ndërsa hetimet e lidhën ngjarjen me trafikun e drogës dhe veprimtari mafioze.
Dhuna ka goditur edhe në ambiente publike. Në dhjetor 2020, Brendon Bregu u vra në një restorant në Alicante, ndërsa ishte duke darkuar. Një person i maskuar e qëlloi disa herë, në një ngjarje që u hetua si larje hesapesh e lidhur me trafikun e kokainës.
Më i afërt në kohë është rasti i Endrit Sinajt, i plagosur rëndë me armë zjarri në vitin 2023 në Girona dhe i lënë në spital nga personat që e shoqëronin. Me precedentë penalë dhe lidhje të mëparshme me Marbella-n për trafik droge, edhe ky rast përshtatet në të njëjtin model.
Një realitet që nuk mund të anashkalohet
Të marra veçmas, këto ngjarje mund të duken si episode të shkëputura. Por kur shihen së bashku, ato formojnë një panoramë të qartë: një seri rastesh ku shtetas shqiptarë, shpesh të lidhur me rrjete kriminale, përfundojnë viktima të dhunës ekstreme.
Rasti i Miklovan Dakajt e rikthen këtë fenomen në vëmendje. Jo sepse është i njëjtë me të tjerët, por sepse përputhet me të njëjtin kontekst: një Spanjë, dhe veçanërisht Costa del Sol, që prej vitesh mbetet një terren tërheqës për aktivitetet e krimit të organizuar—një vend ku fitimet e shpejta kanë joshur shumë, por ku disa kanë gjetur edhe fundin e tyre.