Një investigim i thelluar mbi sistemin shëndetësor ka nxjerrë në dritë një skemë tronditëse abuzimi me fondet publike dhe sigurinë e jetës, ku barna të skaduara dhe medikamente spitalore janë hedhur në tregun e hapur në kundërshtim të plotë me ligjin.
Gjatë vitit 2024, auditimet kanë zbuluar se mbi 3.2 miliardë lekë janë qarkulluar përmes faturave fiktive dhe manipulimeve me sistemin e rimbursimit, ndërkohë që mijëra pacientë kanë marrë në duar ilaçe që kishin skaduar në momentin e shitjes ose kishin një afat përdorimi prej vetëm pak ditësh.
Sipas të dhënave të siguruara nga raportet e kontrollit shtetëror, abuzimi nuk është ndalur vetëm te vlerat financiare, por ka prekur drejtpërdrejt cilësinë e kurimit për qytetarët. Në sistemin e regjistrimit të shitjeve janë konstatuar mbi 100 mijë njësi barnash që kishin datë skadence identike me ditën kur u janë dhënë pacientëve, ndërsa qindra mijëra të tjera janë shpërndarë kur u kishin mbetur më pak se pesë ditë jetëgjatësi.
Këto medikamente, të klasifikuara si "spitalore" dhe të destinuara për përdorim të brendshëm në reparte specifike, kanë përfunduar në raftet e farmacive private, duke shkelur kontratat shtetërore dhe duke krijuar rreziqe serioze shëndetësore për konsumatorët.
Një tjetër mekanizëm i përdorur në këtë skemë korruptive ka qenë ai i faturave me vlerë zero. Depot farmaceutike u kanë kaluar farmacive të caktuara barna pa asnjë kosto blerjeje, por këto të fundit i kanë deklaruar ato në sistemin e rimbursimit me çmimin maksimal të tregut.
Ky proces u ka mundësuar subjekteve private të përfitojnë rimbursim të plotë nga shteti, plus marzhet e fitimit, për produkte që në fakt nuk i kanë blerë kurrë, duke krijuar një dëm të pallogaritshëm për buxhetin e shtetit dhe taksapaguesit.
Ndërsa në letrat e institucioneve shëndetësore rezultonte se kishte gjendje ilaçesh, situata në terren në spitalet më të mëdha të vendit ka qenë alarmante. Auditimi fizik ka vërtetuar se rreth 40% e barnave të nevojshme mungonin totalisht në magazina, pavarësisht se në sistem ato figuronin si të disponueshme.
Ky mashtrim me inventarët ka lënë pa mjekim pacientët që trajtohen për sëmundje të rënda, ku në shumë raste bëhej fjalë për "alternativa të vetme" mjekësore që nuk mund të zëvendësohen me ilaçe të tjera.
Aktualisht, organet e drejtësisë kanë nisur procedimet penale për drejtues të lartë të sigurimeve shëndetësore dhe përfaqësues të bizneseve farmaceutike. Dyshimet e prokurorisë përqendrohen te bashkëpunimi i organizuar për të vjedhur fondet publike përmes faturimit fiktiv.
Kjo situatë e rëndë vjen në një kohë kur Shqipëria renditet e fundit në rajon për financimin e shëndetësisë në raport me prodhimin e brendshëm bruto, duke detyruar qytetarët të paguajnë shuma të larta nga xhepi i tyre për një shërbim që shpesh rezulton jo vetëm i pamjaftueshëm, por edhe i rrezikshëm.
