Të jetosh me qira në Shqipëri është shndërruar tashmë në një sfidë financiare të paprecedentë, ku kostot e strehimit po gërryejnë me shpejtësi xhepat e konsumatorëve. Sipas Raportit Vjetor 2025 të Bankës së Shqipërisë, ky sektor nuk është thjesht një shqetësim social, por faktori kryesor që po mban lart normën e inflacionit në vend.
Autoriteti monetar konfirmon se viti që lamë pas shënoi një kthesë alarmante, ku zhvillimi më i spikatur ishte rritja e inflacionit të qirave, i cili në muajin dhjetor arriti në nivelin rekord prej 7.7%, duke shënuar kështu vlerat më të larta historike të regjistruara ndonjëherë.
Ky shtrenjtim galopant i kostos së jetesës nuk është një fenomen i rastësishëm, por vjen si pasojë e një disbalancimi të thellë midis kërkesës së lartë dhe ofertës së kufizuar. Banka e Shqipërisë shpjegon se tregu po përballet me një mungesë të theksuar të banesave për qira afatgjata, situatë kjo e ndikuar drejtpërdrejt edhe nga rritja e pandalshme e çmimeve të shitjes së pronave.
Në një kohë kur blerja e një shtëpie bëhet gjithnjë e më e papërballueshme, presioni zhvendoset te qiratë, duke krijuar një cikël shtrenjtimi që rëndon mbi familjet shqiptare.
Ndërkohë që qytetarët përballen me vështirësi, sektori i pasurive të paluajtshme po përjeton një moment "ethesh" investimesh, duke thithur rreth një të tretën e të gjithë Investimeve të Huaja Direkte në vend.
Ky interes i shtuar i investitorëve të huaj, i ndërthurur me një rritje prej 17.5% të kërkesës për kredi hipotekare, e ka kthyer tregun imobiliar në një zonë të nxehtë rreziku për stabilitetin financiar. Për të parandaluar krijimin e një flluske imobiliare dhe për të mbrojtur individët nga mbingarkesa me borxhe, Banka e Shqipërisë ka ndërhyrë me rregulla të rrepta emergjente.
Këto masa të reja kufizojnë kreditimin deri në 85% të vlerës së pronës për blerjen e banesës së parë dhe vendosin një tavan fiks për këstet mujore, të cilat nuk duhet të kalojnë 40% të të ardhurave të konsumatorit.
Pavarësisht këtyre ndërhyrjeve rregullatore, raporti dëshmon qartë se strehimi po kthehet me shpejtësi në një luks. Mes vrullit të kapitalit të huaj dhe kërkesës agresive për pasuri të paluajtshme, familjet e thjeshta shqiptare po gjenden gjithnjë e më shumë të përjashtuara nga mundësia për të siguruar një çati mbi kokë me kosto të arsyeshme.
