Çmimet ndërkombëtare të naftës kanë shënuar një rritje të fortë, ndërkohë që bursat në Azi pësuan rënie të theksuara këtë të hënë (30 mars), në sfondin e përshkallëzimit të konfliktit në Lindjen e Mesme, i cili tashmë ka hyrë në javën e pestë.
Nafta Brent u rrit me më shumë se 3%, duke kaluar pragun e 115 dollarëve për fuçi, ndërsa nafta amerikane (WTI) u ngjit në rreth 103 dollarë, me një rritje afërsisht 3.5%. Ky trend e vendos Brent-in në rrugën për rritjen mujore më të madhe të regjistruar ndonjëherë.
Ndërkohë, tregjet financiare aziatike reaguan negativisht. Indeksi Nikkei 225 në Japoni ra me 4.5%, ndërsa Kospi në Korenë e Jugut humbi rreth 4% të vlerës.
Tensionet u shtuan gjatë fundjavës, pasi rebelët Houthi në Jemen, të mbështetur nga Irani, ndërmorën sulme ndaj Izraelit. Nga ana tjetër, Irani paralajmëroi zgjerimin e veprimeve hakmarrëse, duke përfshirë edhe objektiva amerikane dhe izraelite.
Presidenti amerikan, Donald Trump, u shpreh se SHBA mund të synojë kontrollin e naftës iraniane, duke përmendur edhe mundësinë e marrjes së qendrës kryesore energjetike në ishullin Kharg. Sipas tij, mbrojtja iraniane në atë zonë është e dobët dhe e kapërcyeshme.
Në të njëjtën kohë, Teherani ka paralajmëruar sulme ndaj anijeve që kalojnë në Ngushticën e Hormuzit, një korridor jetik për tregtinë globale të energjisë, nga i cili kalon rreth 20% e furnizimit botëror me naftë dhe gaz. Kjo situatë ka shtuar paqëndrueshmërinë në tregjet energjetike dhe ka ndikuar drejtpërdrejt në rritjen e çmimeve.
Sipas ekspertëve, një përshkallëzim i mëtejshëm i konfliktit mund të çojë çmimet e naftës deri në 130 dollarë për fuçi në javët në vijim.
Rritja e kostos së energjisë pritet të ketë pasoja edhe për ekonominë globale, duke rritur rrezikun e ngadalësimit ekonomik, pasi konsumatorët përballen me çmime më të larta për karburantet dhe produktet ushqimore.
Për krahasim, më 27 shkurt, para nisjes së sulmeve ndaj Iranit, çmimi i Brent ishte rreth 72 dollarë për fuçi, ndërsa më 18 mars arriti në 119.5 dollarë, niveli më i lartë që nga qershori 2022.
