Çmimet e naftës kanë kaluar 100 dollarë për fuçi për herë të parë pas më shumë se tre vitesh e gjysmë, ndërsa lufta me Iranin po pengon prodhimin dhe transportin e energjisë në Lindjen e Mesme.
Çmimi i Brent, standardi ndërkombëtar i naftës, arriti në 101.19 dollarë për fuçi, duke shënuar një rritje prej rreth 9.2% krahasuar me çmimin e mbylljes të së premtes, që ishte 92.69 dollarë.
Një nga arsyet kryesore të kësaj rritjeje është situata në Ngushticën e Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme të transportit të energjisë në botë. Sipas firmës kërkimore Rystad Energy, rreth 15 milionë fuçi naftë në ditë, ose afro 20% e furnizimit global, kalojnë zakonisht përmes kësaj ngushtice.
Megjithatë, kërcënimet për sulme me raketa dhe dronë nga Irani kanë bërë që shumë anije cisternë të shmangin kalimin në këtë zonë, duke ndërprerë një pjesë të rëndësishme të transportit të naftës dhe gazit nga vende si Arabia Saudite, Kuvajti, Iraku, Katari, Bahreini dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.
Ndërkohë, edhe çmimi i gazit natyror është rritur, megjithëse më pak se nafta. Javën e kaluar ai u rrit me rreth 11%, duke arritur në 3.19 dollarë për 1,000 këmbë kub.
Ekspertët paralajmërojnë se nëse çmimet e naftës qëndrojnë për një kohë të gjatë mbi 100 dollarë për fuçi, kjo mund të krijojë presion të madh mbi ekonominë globale.
Situata është përkeqësuar edhe nga sulmet e fundit izraelite ndaj objekteve energjetike në Iran. Gjatë fundjavës, ushtria izraelite goditi depozita nafte në Teheran, si dhe disa cisterna dhe një terminal transferimi karburanti.
Kryetari i parlamentit iranian, Mohammad Bagher Qalibaf, paralajmëroi se lufta mund të ketë pasoja të rënda për industrinë e naftës, duke theksuar se prodhimi dhe eksporti i saj mund të bëhen gjithnjë e më të vështira.
Aktualisht Irani eksporton rreth 1.6 milionë fuçi naftë në ditë, kryesisht drejt Kinës. Nëse këto eksporte ndërpriten, tregjet ndërkombëtare mund të përballen me mungesa të reja, duke shtyrë çmimet e energjisë edhe më lart.
