Aksi rrugor Librazhd–Elbasan është bllokuar mes akuzave për dëmtime të rënda mjedisore dhe probleme serioze në zbatimin e projektit, duke e vendosur në qendër të kritikave kompaninë “ANK shpk”, e drejtuar nga vëllezërit Ndue dhe Agim Kola.
E njëjta kompani ka realizuar më herët edhe segmentin Korçë–Ersekë, ku janë raportuar problematika të ngjashme dhe ku, vite më parë, një pjesë e rrugës u shemb. Për këtë projekt është depozituar edhe kallëzim penal në SPAK.
Projekti Librazhd–Elbasan dhe akuzat për dëme mjedisore
Tenderi për segmentin “Zgjerimi i rrugës Elbasan–Qafë–Thanë (Faza IV)” është fituar nga “ANK shpk”, me fond limit 23.6 milionë euro. Sipas akuzave të ngritura, gjatë zbatimit të punimeve janë marrë inerte nga shtrati i lumit Shkumbin për t’u përdorur në ndërtimin e rrugës, çka dyshohet se ka ndikuar në destabilizimin e terrenit dhe në lëvizjen e kodrës përreth, duke krijuar një situatë të rrezikshme.
Bllokimi i këtij aksi ka sjellë reagime të forta politike, me akuza se tenderët rrugorë janë përqendruar në një numër të kufizuar kompanish. Në këtë kontekst përmenden emra si Rrok Gjoka, Salillari, Bashkim Ulaj, Artan Sako, Gjikuria dhe Agim Kola, ndërsa theksohet se cilësia e punimeve është lënë në plan të dytë përballë interesave financiare.
Ndue Kola, drejtues i “ANK”, ka qenë deputet i Partisë Socialiste dhe konsiderohet si një nga përfituesit e shpeshtë të tenderëve publikë.
Paralelizmi me aksin Korçë–Ersekë
Problemet në Librazhd–Elbasan rikthejnë në vëmendje projektin Korçë–Ersekë, i realizuar po nga “ANK shpk”. Punimet për këtë aks nisën në qershor 2013. Loti i parë, me gjatësi 17.6 kilometra, iu dha kompanisë me një ofertë prej rreth 17 milionë euro.
Pas disa vitesh zvarritjesh dhe mosrealizimi të plotë të punimeve, në vitin 2017 u hap një tjetër tender prej 4 milionë eurosh për punime shtesë, i cili u fitua sërish nga e njëjta kompani. Në total, për vetëm 4 kilometra rrugë me gjerësi maksimale 8.5 metra, u shpenzuan rreth 20 milionë euro. Dy vite më parë, një pjesë e këtij aksi u shemb.
Kallëzimi penal dhe pretendimet për gabime në projektim
Për aksin Korçë–Ersekë, inxhinieri Romeo Nazarko paralajmëroi publikisht rrezikun e shembjes, duke argumentuar se projekti përmbante gabime të theksuara. Më 30 tetor 2020, ai dorëzoi në SPAK një kallëzim penal ndaj drejtorit të atëhershëm të Autoritetit Rrugor Shqiptar, ministres së Infrastrukturës dhe kompanisë “ANK”.
Sipas deklarimeve të tij, kishte paqartësi thelbësore në dokumentacionin teknik. Në një pjesë të projektit thuhej se aksi orientohej nga perëndimi, duke përfituar nga ndriçimi diellor për shkrirjen e dëborës, ndërsa në një pjesë tjetër përshkruhej si segment që kalon në terren me pjerrësi të madhe, në anën veriore të Pllajës së Kolonjës, një zonë me reshje të larta dëbore dhe vështirësi në qarkullim, raporton Pamfleti. Inxhinieri pretendonte se këto kundërthënie tregonin mungesë verifikimi real në terren dhe se rilevimi nuk ishte kryer nga gjeodetët e studios projektuese, por nga inxhinierë të kompanisë zbatuese.
Situata aktuale dhe pikëpyetjet për përgjegjësinë
Rasti i Librazhd–Elbasanit shihet si vazhdim i një historie problematikash që shoqërojnë projektet e realizuara nga “ANK”. Ndërkohë që segmenti mbetet i bllokuar dhe rreziku i destabilizimit të terrenit raportohet si në rritje, Autoriteti Rrugor Shqiptar përballet me vështirësi në gjetjen e një zgjidhjeje.
Në terren, sipas raportimeve, janë vërejtur kamionë që kanë shfrytëzuar shtratin e lumit për nxjerrjen e materialeve ndërtimore, ndërsa përgjegjësitë për situatën mbeten të paqarta. Problemet në dy akset kryesore, Korçë–Ersekë dhe Librazhd–Elbasan, kanë rikthyer debatin mbi standardet e projektimit, mbikëqyrjen e punimeve dhe menaxhimin e fondeve publike në infrastrukturë.
