Një video e Kryeministrit të Izraelit, Benjamin Netanyahu, e mbajtur në janar 2026, po qarkullon me shpejtësi në rrjetet sociale dhe po shkakton reagime të shumta.
Në fjalimin e tij, Netanyahu foli për atë që e quajti një model historik të përsëritur: sipas tij, dhuna fizike ndaj hebrenjve ka qenë pothuajse gjithmonë e paraprirë nga fushata shpifjesh dhe dehumanizimi.
Ai theksoi se, në periudha të ndryshme historike, nga antikiteti, Mesjeta dhe deri në shekullin 20-të, hebrenjtë janë fajësuar për kriza shoqërore, përhapje sëmundjesh apo mite të tjera, të cilat më pas, sipas tij, kanë shërbyer si justifikim për dëbime, pogrome dhe vrasje masive.
“Këto sulme dhe shpifje u shoqëruan gjithmonë, herët a vonë, nga dëbimi, pogromet ose vrasjet në masë. Kjo është ajo që i ndodhi popullit hebre, në njërin shtet pas tjetrit,” – deklaroi ai.
Viraliteti i videos vjen në një moment tensioni të lartë në Lindjen e Mesme. Izraeli përballet me kritika dhe akuza të ashpra lidhur me operacionet ushtarake në Gaza, ndërsa organizata ndërkombëtare dhe disa shtete kanë ngritur shqetësime për ndikimin humanitar të konfliktit.
Në këtë sfond, fjalimi i Netanyahut po interpretohet në mënyra të ndryshme: mbështetësit e shohin si një paralajmërim historik kundër gjuhës së urrejtjes dhe antisemitizmit, ndërsa kritikët argumentojnë se referencat historike përdoren për të relativizuar ose zhvendosur fokusin nga zhvillimet aktuale politike dhe ushtarake.
Deklarata ka rizgjuar gjithashtu diskutime mbi mënyrën se si narrativat historike përdoren në diskursin modern. Nga njëra anë, studiues të antisemitizmit argumentojnë se portretizimi i hebrenjve si “kontrollues globalë” është pjesë e një tradite të vjetër konspirative që nxit urrejtje.
Nga ana tjetër, vëzhgues gjeopolitikë dhe kritikë të Izraelit theksojnë se akuzat për “konspiracion” shpesh përdoren si mburojë për të heshtur kritikat legjitime ndaj ndikimit real politik dhe ekonomik që shteti i Izraelit dhe lobi i tij ushtrojnë në arenën ndërkombëtare.
Për këta të fundit, kundërshtimi i veprimeve shtetërore është një qëndrim politik dhe nuk duhet të ngatërrohet me paragjykimet etnike apo fetare.
