Shqipëria drejt “shuarjes”, lindjet bien me 74% që nga viti 1990

Shqipëria po hyn me shpejtësi në një fazë kritike të tkurrjes demografike, ku viti 2025 ka konfirmuar një rënie drastike që kërcënon qëndrueshmërinë sociale dhe ekonomike të vendit. Sipas të dhënave më të fundit zyrtare, numri i lindjeve ka pësuar një rënie të paimagjinueshme prej 74% krahasuar me fillimin e viteve ’90. Nëse në vitin 1990 Shqipëria regjistronte një rekord prej 82,125 lindjesh, 35 vite më vonë ky numër ka zbritur në nivelin kritik prej vetëm 21,425 foshnjash.

Kriza e vitit 2025 në shifra

Gjatë vitit 2025, numri total i lindjeve pësoi një rënie prej 8.1% krahasuar me vitin paraardhës, që përkthehet në një humbje neto prej 1,885 foshnjash brenda vetëm 12 muajve. Ky hendek po thellohet me ritme alarmante: nga 27,211 lindje që regjistroheshin në vitin 2021, vendi ka rënë nën kufirin psikologjik prej 25 mijë lindjesh në vitin 2023, për të arritur në rekordin negativ të këtij viti.

Faktorët kryesorë që po ushqejnë këtë "dimër demografik" janë:

• Plakja progresive: Mosha mesatare e popullsisë ka arritur në 44.3 vjeç.
• Fertiliteti i ulët: Shkalla e fertilitetit ka rënë në vetëm 1.21 fëmijë për grua, shumë poshtë nivelit të zëvendësimit.
• Emigrimi: Largimi i vazhdueshëm i forcës riprodhuese drejt vendeve të Bashkimit Europian.

Dibra dhe Korça: Rajonet në prag zbrazjeje

Goditjen më të rëndë në rang kombëtar e ka pësuar qarku i Dibrës, ku lindjet ranë me një shifër rekord prej 20.4%, duke zbritur në vetëm 872 lindje. Pas saj vjen Korça, me një tkurrje prej 18.5% (218 lindje më pak se në 2024), duke dëshmuar një zbrazje të vazhdueshme të këtyre rajoneve nga popullsia aktive.

Presioni mbi zemrën industriale të vendit

Kriza nuk po kursen më as zonat me zhvillim ekonomik dhe industrial. Qarqet që dikur konsideroheshin të qëndrueshme po shfaqin shenja të forta dobësie:

• Fieri: Rënie prej 12.7%.
• Elbasani dhe Vlora: Rënie prej 12.4% secili.
• Durrësi: Nyja kryesore ekonomike humbi mbi 300 lindje brenda vitit (-11.7%).
• Lezha: Shënoi një rënie prej 11.2%.

Tirana, poli i vetëm i rezistencës

Kryeqyteti mbetet i vetmi rajon që shfaq një lloj qëndrueshmërie, megjithëse edhe këtu trendi rritës ka ndaluar. Tirana regjistroi 8,830 lindje, me një rënie të lehtë prej 2.0%, shifra më e ulët në rang vendi. Kjo tregon se Tirana mbetet "magneti" i vetëm që thith popullsinë aktive, ndërkohë që pjesa tjetër e Shqipërisë po venitet.

Edhe qarqet e tjera vijojnë rrugën e tkurrjes: Gjirokastra mbetet në fund të listës me vetëm 301 lindje në total (-10.4%), ndërsa Kukësi dhe Berati shënuan ulje respektivisht me 10.0% dhe 8.6%.

Kjo krizë ekzistenciale e vendos Shqipërinë përpara sfidave të mëdha për të ardhmen e skemave të pensioneve, forcës punëtore dhe vetë ekzistencës së strukturës sociale në dekadat që vijnë.