Astronomët kanë regjistruar valën më të fortë gravitacionale të zbuluar ndonjëherë, të quajtur GW250114, e prodhuar nga bashkimi i dy vrimave të zeza më shumë se një miliard vite dritë larg. Sinjali u zbulua në janar 2025 nga detektorët LIGO në SHBA dhe u analizua nga bashkëpunimi ndërkombëtar LIGO–Virgo–KAGRA. Ky vëzhgim testoi me saktësi të paprecedentë një parim themelor të fizikës, të parashikuar nga Stephen Hawking në vitin 1971.
Analiza tregoi me një siguri prej 99.999% se pas bashkimit, sipërfaqja totale e horizonteve të ngjarjeve u rrit, duke konfirmuar hipotezën e Hawking. Sinjali ishte rreth dy herë më i fortë se çdo valë gravitacionale e regjistruar më parë, gjë që u lejoi shkencëtarëve të përcaktonin me saktësi masat dhe rrotullimet e vrimave të zeza. Për herë të parë, u dalluan qartë dy frekuenca gjatë fazës përfundimtare “ringdown”, në përputhje me parashikimet e relativitetit të Ajnshtajnit.
Zbulimi ka rëndësi të madhe jo vetëm për astronominë, por edhe për fizikën themelore, pasi lidhet me ligjin e dytë të termodinamikës dhe konceptin e entropisë së vrimave të zeza. Me zhvillimin e detektorëve të rinj si Teleskopi Ajnshtajn dhe Cosmic Explorer, shkencëtarët presin të testojnë gravitetin në kushte edhe më ekstreme, duke thelluar më tej kuptimin tonë mbi ligjet që qeverisin universin.
