Një lexim i thjeshtë i njoftimeve zyrtare të Policisë së Shtetit gjatë muajve të fundit nxjerr në pah një paradoks të vështirë për t’u injoruar: në operacionet e shpallura kundër prostitucionit, të arrestuarat janë pothuajse pa përjashtim shtetase të huaja. Ndërkohë, prostitutat shqiptare, të cilat dihet publikisht se ekzistojnë dhe operojnë në të njëjtat zona dhe kushte, mungojnë plotësisht nga bilanci i goditjeve.
Kjo nuk është më thjesht një rastësi statistikore, por një model i përsëritur, që ngre dyshime legjitime mbi mënyrën se si zbatohet ligji.
Është fakt publik se prostitucioni në Shqipëri nuk është një fenomen i importuar, por një aktivitet i përhapur prej vitesh, i ushtruar si nga shtetase të huaja ashtu edhe nga shqiptare, shpesh në të njëjtat apartamente, me të njëjtat forma organizimi dhe shpesh nën të njëjtat rrjete ndërmjetësimi.
Megjithatë, kur policia del në konferenca apo njoftime zyrtare, realiteti paraqitet sikur prostitucioni në Shqipëri është ekskluzivisht i huaj, ndërsa ai vendas duket se nuk ekziston.
Një shpjegim i mundshëm është se shtetaset e huaja përfaqësojnë objektivin më të lehtë për t’u goditur:
nuk kanë rrjete mbrojtjeje,
nuk kanë lidhje lokale,
nuk kanë akses në mbështetje ligjore apo informale.
Në këtë logjikë, arrestimi i tyre prodhon “rezultat” të shpejtë mediatik, pa kosto operative dhe pa rrezik për përplasje me interesa të brendshme.
Një hipotezë më e rëndë, por që qarkullon gjithnjë e më shumë në opinionin publik, është ajo e tolerimit të qëllimshëm të prostitucionit vendas. Sipas kësaj linje dyshimi, aktiviteti i prostitutave shqiptare mund të jetë:
i njohur për strukturat vendore të policisë,
i monitoruar,
por i pangacmuar, për arsye që nuk lidhen me ligjin.
Kjo hap terrenin për një dyshim edhe më problematik: a po goditen prostitutat e huaja si “konkurrencë” e një tregu të brendshëm të toleruar?
Në vendet ku prostitucioni ekziston de facto, por jo de jure, shpesh lulëzon ajo që quhet korrupsion i nivelit të ulët, i heshtur dhe i vazhdueshëm. Dyshimi që ngrihet është nëse një pjesë e aktivitetit vendas është “e mbrojtur” në këmbim të pagesave informale, ndërsa subjektet e huaja, jashtë këtij sistemi, goditen dhe ekspozohen.