Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë vendosur të ndalojnë hyrjen në tregun amerikan të dronëve të rinj të prodhuar jashtë vendit, përfshirë modelet kineze nga kompanitë DJI dhe Autel. Lajmi u bë i ditur të hënën nga Komisioni Federal i Komunikimeve (FCC).
Vendimi bazohet në një ligj mbrojtës të miratuar vitin e kaluar, i cili synon të adresojë shqetësimet në rritje për sigurinë kombëtare. Autoritetet amerikane kanë ngritur alarmin se dronët e prodhuar në Kinë, të përdorur gjerësisht në fusha si bujqësia, hartografia, zbatimi i ligjit dhe kinematografia, mund të paraqesin rreziqe serioze për mbledhjen e të dhënave dhe sigurinë publike.
DJI, me seli në Shenzhen, dominon tregun amerikan duke prodhuar rreth 80% të dronëve komercialë të shitur në SHBA, ndërsa Autel konsiderohet konkurrenti i saj kryesor. Sipas një rishikimi të qeverisë amerikane, të gjithë dronët dhe komponentët kritikë të prodhuar jashtë vendit konsiderohen si potencialisht të rrezikshëm për sigurinë kombëtare dhe atë të qytetarëve amerikanë.
Megjithatë, FCC sqaroi se përjashtime mund të bëhen për modele ose komponentë specifikë, nëse Pentagoni ose Departamenti i Sigurisë Kombëtare konfirmojnë se nuk përbëjnë kërcënim. Vendimi lidhet edhe me masat parandaluese për ngjarje të mëdha që priten në vitet në vijim, si Kampionati Botëror i Futbollit 2026, festimet America250 dhe Lojërat Olimpike Verore 2028 në Los Angeles, ku rreziku nga përdorimi keqdashës i dronëve konsiderohet i lartë.
Michael Robbins, president dhe CEO i Shoqatës për Sistemet e Mjeteve Pa Njerëz (AUVSI), e përshëndeti vendimin, duke theksuar se SHBA duhet të reduktojë varësinë nga Kina dhe të investojë më shumë në prodhimin vendas të dronëve.
Nga ana tjetër, DJI reagoi me zhgënjim, duke deklaruar se kompania nuk është ndaluar në mënyrë specifike dhe se nuk është bërë publik asnjë provë konkrete që justifikon shqetësimet për sigurinë e të dhënave. Sipas DJI, këto masa janë proteksioniste dhe bien ndesh me parimet e tregut të lirë.
Vendimi ka ngjallur shqetësim edhe te përdoruesit amerikanë. Gene Robinson, një trajner i zbatimit të ligjit nga Teksasi, i cili përdor nëntë dronë DJI për analiza forenzike dhe trajnime, tha se kufizimet e reja do të dëmtojnë profesionistë të shumtë që mbështeten te dronët kinezë për shkak të performancës së lartë dhe kostos së përballueshme. Megjithatë, ai pranoi se SHBA ka deleguar prodhimin për shumë vite jashtë vendit. “Tani po paguajmë çmimin. Për të rikthyer pavarësinë do të ketë vështirësi, por kjo është diçka që duhet pranuar,” u shpreh Robinson.
Në të njëjtën kohë, përfaqësues të industrisë vendase shohin një mundësi të re. Arthur Erickson, CEO dhe bashkëthemelues i kompanisë amerikane Hylio, deklaroi se largimi i DJI nga tregu do t’u hapë rrugë prodhuesve amerikanë të rrisin kapacitetet. Ai shtoi se investime të reja po orientohen drejt prodhimit të dronëve bujqësorë, çka pritet të rrisë konkurrencën dhe të ulë çmimet për fermerët.
Vendimi i FCC shënon një hap të rëndësishëm në strategjinë e SHBA për forcimin e sigurisë kombëtare dhe rikthimin e prodhimit teknologjik brenda vendit, megjithëse pasojat e tij pritet të ndihen si nga përdoruesit, ashtu edhe nga tregu global i dronëve.
