Në Shqipëri, ligji është i qartë: individët duhet të kenë mbushur 18 vjeç për të marrë leje drejtimi. Megjithatë, po del në pah një fenomen shqetësues: shumë adoleshentë, ndonjëherë madje edhe në moshën 14-15 vjeçare, janë duke drejtuar automjete në kundërshtim me ligjin, duke krijuar një realitet të errët për sigurinë rrugore.
Sipas të dhënave zyrtare të Policisë së Shtetit, gjatë nëntëmujorit të parë të vitit 2025, rreth 21.5% e rasteve të të miturve të proceduar penalisht ishin për shkelje të rregullave të qarkullimit rrugor, duke shënuar një rritje drastike krahasuar me 3.2% një vit më parë dhe 14.1% në vitin 2023. Numri i të miturve të shoqëruar është gjithashtu alarmant: në vitin 2023 u shoqëruan 2025 të mitur, ndërsa në gjashtëmujorin e parë të 2025 ai numër arriti në 1134.
Rrëfimet e të rinjve
Të rinjtë e intervistuar ndajnë eksperienca që ndihmojnë të ilustrojnë përhapjen e këtij problemi. Një i ri nga Korça thotë se filloi të drejtonte në moshën 16 vjeçare. "Duke drejtuar makinën, ndiheshim më të cool se të tjerët. Kjo ndodhte kryesisht në fshatra ku policia është thuajse e padukshme," thekson ai.
Një vajzë nga Tirana tregon se e mësoi të drejtonte automjetin nga familjarët e saj, duke pranuar se e dinte se ishte e paligjshme, por prapë vazhdoi. Historitë e ngjashme vazhdojnë të vijnë nga të rinj të tjerë në të gjithë vendin, duke treguar se ndjenja e pavarësisë dhe dëshira për t'u dëshmuar është më e fortë se frika nga ndëshkimi.
Një rritje alarmante e procedimeve
Të dhënat e Prokurorisë tregojnë se shkeljet e rregullave të qarkullimit nga të miturit po rriten: nga 324 procedime në vitin 2023, numri i tyre arriti në 382 në vitin 2024 dhe 230 në gjashtëmujorin e parë të këtij viti.
Punonjësja sociale Eris Dhamo shpjegon se shumë të rinj e shohin drejtimin pa leje si një mënyrë për të fituar status në grupin e tyre. Kjo fenomene shoqërohet edhe nga një ndjesi e rreme e pjekurie, që buron nga thyerja e rregullave.
Një ndërgjegjësim i nevojshëm
Megjithëse një pjesë e madhe e shqetësimeve lidhen me mungesën e ndëshkimeve efektive dhe kulturën e mosndëshkimit, Dhamo thekson se është e nevojshme një përpjekje e gjerë për edukimin e rinisë. "Duhet të ushtrojmë edukim në familje, në shkolla dhe në komunitet për të ndryshuar këtë mentalitet," përfundon ajo.
Drejtimi i automjeteve nga të miturit është një problem në rritje, dhe vetëm përmes një bashkëpunimi të gjerë mund të arrihet një zgjidhje afatgjatë për të garantuar sigurinë e të gjithëve në rrugë.
