Çmimet e kafesë dhe kakaos po përballen me rritje të shpejta, duke e bërë gjithnjë e më të vështirë mbajtjen e Shqipërisë si një destinacion me kosto të ulët për të gjithë, vendas apo turistë.
Sipas të dhënave të INSTAT, çmimet e kafesë, çajit dhe erëzave u rritën me 7.1% në tetor 2025, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Kjo rritje është më e larta ndër mallrat bazë që ndjekin inflacionin.
Faktorë të shumtë, si çmimet e larta në tregjet ndërkombëtare për shkak të kushteve klimatike dhe prodhimit të reduktuar, kanë ndikuar në këtë rritje. Sektori i kafesë në Brazil, prodhuesi kryesor, po përballet me sfida si thatësirat dhe reshjet e pazakonta, duke ulur prodhimin. Edhe India, një lider në prodhimin e çajit, ka parë rënie prej 30% për shkak të temperaturave dhe përmbytjeve.
Kërkesa globale, veçanërisht në tregjet në zhvillim si Kina dhe India, po rritet, duke çuar çmimet në nivele rekord. Për më tepër, tarifat e SHBA të imponuara mbi prodhuesit brazilianë kanë ndikuar negativisht në tregjet globale.
Në Shqipëri, megjithëse kafeja është një produkt i importuar që sjell çmimet ndërkombëtare në tregun vendas, konsumi nuk ka rënë. Vendasit, për shkak të kulturës së tyre të shkëlqyer për të shijuar kafenë jashtë shtëpisë, e kanë ngadalësuar disi rritjen e çmimeve në vend.
Faktorët e tjerë të brendshëm që ndikojnë përfshijnë mungesën e fuqisë punëtore, rritjen e pagave dhe rritjen e konsumit nga turistët. Raportet historike tregojnë se gjatë viteve 2017-2018 çmimet kanë rënë vazhdimisht, ndërkohë që nga viti 2021 përjetuan rritje të forta, veçanërisht nga ndikimet e krizës së furnizimit pas pandemisë.
Edhe pse pritet që kostot të vazhdojnë të rriten, shqiptarët mbeten të vendosur ndaj zakonit të tyre të përditshëm. Konsumi gjatë 10 muajve të parë të vitit 2025 arriti 6.7 mijë ton, me një rritje prej 3.5% nga e njëjta periudhë e vitit të kaluar, niveli më i lartë që nga viti 2018, sipas të dhënave nga Doganat.
Turistët gjithashtu kanë luajtur një rol të rëndësishëm në këtë rritje të konsumit.
Burimi: INSTAT dhe Doganat
