Shqipëria renditet ndër vendet me prirjet më të larta për emigrim në rajonin e CESEE, sipas raportit të ri të OeNB Euro Survey 2024. Të dhënat tregojnë se 33% e popullsisë shqiptare shpreh synime migrimi – qoftë brenda një viti, në dekadën e ardhshme, apo thjesht pa e përjashtuar mundësinë e largimit. Ky është një nivel dukshëm më i lartë krahasuar me vendet e Europës Qendrore, ku në Hungari dhe Çeki vetëm 7% e popullsisë po konsideron emigrimin.
Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut mbeten përjashtime në rajon sa i përket dëshirës për t’u larguar në afat të shkurtër. Në 2024, 10% e shqiptarëve dhe 11% e qytetarëve të Maqedonisë së Veriut deklaruan se planifikojnë të emigrojnë brenda një viti – nivelet më të larta në CESEE. Në vendet e tjera, ky tregues luhatet nga 2% në 5%, ndërsa në Hungari dhe Çeki bie nën 2%.
Në të gjithë rajonin, synimet për emigrim afatshkurtër kanë rënë krahasuar me periudhën para pandemisë, duke zbritur nga 7% në vitin 2019 në 4.5% në vitin 2024. Megjithatë, Shqipëria mbetet shumë mbi këtë mesatare.
Arsyet kryesore që nxisin dëshirën për emigrim lidhen kryesisht me punësimin – 46% e të anketuarve në rajon kërkojnë mundësi më të mira pune jashtë vendit. Një tjetër arsye e rëndësishme janë kushtet më të mira të jetesës (26%). Në Shqipëri, të dyja këto motive dominojnë ndjeshëm te ata që shprehin synime migrimi.
Raporti evidenton edhe një nivel të lartë të personave që janë kthyer nga emigracioni. Mesatarisht 14% e popullsisë në CESEE ka jetuar më parë jashtë vendit, por në Shqipëri kjo shifër arrin në 28% – një nga më të lartat në rajon. Qëndrimet afatshkurtra (më pak se një vit) janë të zakonshme, ndërsa rreth 40% e të kthyerve shqiptarë kanë kaluar më shumë se tre vite jashtë vendit.
Gjetjet e raportit theksojnë presionin e vazhdueshëm demografik që po përjeton Shqipëria dhe nevojën për politika të qëndrueshme që të përmirësojnë tregun e punës, shërbimet publike dhe kushtet e jetesës, në mënyrë që të ulen synimet për emigrim dhe të nxiset rikthimi i emigrantëve.
