Tre nga figurat më të rëndësishme të qeverisë së socialistëve në dekadën e fundit janë sot para gjykatës. Dy zëvendëskryeministrat, Arben Ahmetaj dhe Belinda Balluku, së bashku me kryebashkiakun e Tiranës, Erion Veliaj, presin të zbardhet vendimi në Gjykatën e Përhershme të Apelimit.
Që nga fillimi i kësaj situate, Kryeministri Edi Rama ka shprehur shpesh se “drejtësia duhet të bëjë punën e saj” dhe se “përgjegjësia është personale,” një retorikë përdorur edhe për ish-ministra të tjerë. Por, ndërkohë që drejtësia vepron, kushtet ku secili pret vendimin janë të ndryshme.
Ndërsa Ahmetaj, Balluku dhe Veliaj nuk duket se kanë shanse të shpëtojnë nga përgjegjësia për akuzat për korrupsion, Rama po fuqizon më shumë pozicionet e tij brenda partisë. Sipas burimeve, ai nuk duket më se është “Numri dy” i qeverisë, duke sinjalizuar një konsolidim të pushtetit të tij.
Ndërkohë, Ahmetaj ka denoncuar lidhje të dyshuara të kryeministrit me organizata kriminale dhe tenderë publikë, duke përmendur lidhje me sektori të krimit të organizuar gjatë intervistave në mediat ndërkombëtare. Sidoqoftë, dëshmitë e tij nga Zvicra nuk kanë peshë në sistemin e drejtësisë shqiptare, që kërkon ekstradim zyrtar për të ardhur në Shqipëri.
Presidenti i ministrisë së Drejtësisë ka kërkuar tashmë ekstradimin e ish-zyrtarit, ndërsa ministrja Belinda Balluku është bllokuar nga dalje jashtë vendit dhe i është pezulluar e drejta për të ushtruar funksionin në qeveri, edhe pse ende është deputete.
Sipas SPAK, Balluku akuzohet për përfshirje në skema tenderesh abuzive me vlerë mbi 200 milionë euro, duke përfshirë tunelin e Llogarasë dhe Unazën e Madhe në Tiranë. Ndërsa ka më shumë gjasa të shmanget rigiditeti ndaj saj, Veliaj është proceduar në gjendje të lirë, duke tentuar të ndikojë në dëshmitarë dhe prova.
Në çdo vend demokratik perëndimor, nisja e hetimeve për korrupsion do të kërkonte dorëheqje automatike të funksionarëve të përfshirë, por në Shqipëri, “presumimi i pafajësisë” mban vendin e parë për mbrojtje të funksionarëve publikë.
Reagimi i Ramës ka qenë tipik: ai thotë se respekton vendimet gjyqësore, por paralelisht apeloi në Kushtetues për “cenim të garancisë së imunitetit dhe ndarjes së pushteteve”. Por, kjo strategji, që Rama e quan “durim strategjik,” fsheh një problem shumë më të madh – mungesën e llogaridhënies politike dhe të pavarësisë së sistemit gjyqësor.
Një rast i ngjashëm me Veliaj po mund të ndodhë edhe me Ballukun, dhe vetëm dorëheqja e saj do të ishte një akt përgjegjësie morale për forcimin e demokracisë në Shqipëri. Deri atëherë, historia mbetet e hapur për një sistem që po përpiqet të ruajë pushtetin me çmim të lartë për integritetin dhe llogaridhëninë.
