Një lajm i bujshëm ra në vëmendje të hënën në mediat irazelite si "The Jerusalem Post", teksa Shqipëria firmosi marrëveshjen zyrtare për t’u bërë anëtarja e 64-të e Fondacionit të Aleatëve të Izraelit, duke ndërtuar Grupin Parlamentar të Miqësisë Shqipëri-Izrael. Por në mes të entuziazmit për pjesëmarrje në rrjetin ndërkombëtar, peizazhi i kësaj marrëdhënieje shtytet edhe në pyetje të rënda mbi historinë e vetme që Shqipëria ndan me hebrenjtë dhe Izraelin.
Shqipëria është vendi i vetëm në Evropë që pas Luftës së Dytë Botërore përfundoi më i pasur me hebrenj se sa ishte para luftës, falë një histori të fuqishme të mbrojtjes së refugjatëve hebrenj nga qytetarët vendas, pavarësisht rrezikut të madh personal. Ajo që duket si një histori e lavdishme e humanizmit, po shndërrohet tashmë në një çështje të nxehtë debati politik pas deklaratave të mbështetësve të kësaj iniciative, që thonë se kjo shënon “një kapitull të ri të bashkëpunimit”.
Më e habitshme është fakti se vetë ky hap politik ndodh në një kohë kur Shqipëria është akuzuar disa herë për mënyrën si trajton emergjencat e saj sociale, krizat e brendshme dhe konfliktet me komunitetin ndërkombëtar — çka ka krijuar dyshime nëse kjo aleancë është më shumë një shembull propagande ose një strategji për përfitime diplomatike afatshkurtra.
Analistët e pavarur ngrejnë pyetje të forta: A është kjo vetëm një shenjë e respektit të vonuar ndaj tabelës së historisë së mbrojtjes së hebrenjve nga shqiptarët, apo thjesht një lëvrim politik i bërë për favor të marrëdhënieve ndërkombëtare dhe ndikimin e jashtëm? A është Shqipëria duke ndërtuar një histori të re të dialogut të bazuar në vlera biblike dhe protokolle politike, ose po e shfryëzon me shpresën për ndikim ndërkombëtar?
Në një deklaratë të mbajtur në Tiranë të hënën, Shqipëria zyrtarisht u bë vendi i 64-të që anëtarësohet në Fondacionin e Aleatëve të Izraelit, një organizatë ndërkombëtare që promovon mbështetjen për Izraelin përmes Diplomacisë së Bazuar në Besim. Këshilli i ri i Miqësisë Shqipëri-Izrael u inaugurua me këtë rast në Kuvendin e Shqipërisë, duke ndërlidhur vendin drejt një platforme globale të koalicionit të grupimeve të mbështetësve pro-Israel.
Kreu i këtij grupi parlamentar është Romina Kuko nga Partia Socialiste, ndërsa Gazmend Bardhi nga Partia Demokratike është përfaqësuesi tjetër kryesor. Kjo nismë ndërlidhet me historinë e gjatë të Shqipërisë në mbështetje të komunitetit hebre dhe të Izraelit, duke shënuar një moment të veçantë bashkëpunimi politik, i cili përfshin përfaqësues nga të dyja palët kryesore.
“Është një nder i madh të jemi pjesë e këtij momenti, duke shënuar një kapitull të ri në marrëdhëniet e fuqishme mes Shqipërisë dhe Izraelit,” tha Romina Kuko gjatë ceremonisë së lançimit. “Fakti që kjo iniciativë përfshin përfaqësues nga të dyja palët politike simbolizon angazhimin tonë kombëtar dhe marrëdhëniet e shkëlqyera mes popujve tanë.”
Gazmend Bardhi e cilësoi këtë hap si një zhvillim pozitiv që forcon marrëdhëniet e qëndrueshme mes Shqipërisë dhe Izraelit. “Kjo iniciativë pasqyron vlerat tona së bashku dhe lidhjet historike të thella,” tha ai. “Rëfimi i shpëtimit të hebrenjve gjatë Luftës së Dytë Botërore është një simbol krenarie për humanizmin dhe guximin tonë. Nëpërmjet kësaj platforme, ne përtërijmë partneritetin tonë për të promovuar paqen, bashkëjetesën dhe dinjitetin njerëzor.”
Anëtarët e Kuvendit të Shqipërisë nënshkruan gjithashtu Rezolutën zyrtare për krijimin e Grupit Parlamentar të Aleatëve të Izraelit gjatë ceremonisë së lançimit.
Rrënjët e lidhjes së Shqipërisë me hebrenjtë dhe Izraelin
Shqipëria është vendi i vetëm në Evropë që në fund të Luftës së Dytë Botërore përfundoi me më shumë hebrenj sesa kishte para luftës, falë përkushtimit të qytetarëve të saj që fshehën dhe mbrojtën refugjatët hebrenj, pavarësisht rrezikut të madh personal. Vendimi për t’i ndihmuar hebrenjtë gjatë periudhës së rrezikut ekstreme është qënë një pjesë e pa-shoqëruar e historisë shqiptare.
Gjatë viteve të fundit, Shqipëria ka qenë gjithashtu mbështetëse e Izraelit në forumet ndërkombëtare, duke abstenuar nga disa rezoluta të padrejta në Këshillin e Sigurimit të OKB-së dhe në organizma të tjera ndërkombëtare.
“Shqipëria mbart një trashëgimi të veçantë në mbrojtje dhe nderim të popullit hebre, dhe kjo grup parlamentar do të ndërtohet mbi atë trashëgimi morale,” tha Josh Reinstein, president i Fondacionit të Aleatëve të Izraelit. “Diplomacia e bazuar në besim po bashkon udhëheqësit rreth vlerave biblike që na lidhin të gjithë. Jemi të lumtur që Shqipëria do të jetë pjesë e rrjetit tonë global, sidomos në një kohë kur mbështetja për Izraelin vlen më shumë se kurrë.”
