Një numër gjithnjë e më i vogël i qytetarëve po shkon në kutitë e votimit për zgjedhjet e pjesshme, duke rritur krizën e legjitimitetit dhe rënduar atmosferën e apatisë. Kjo situatë reflekton një mungesë të thellë të besimit tek partitë dhe institucionet politike, duke sjellë një klimë të rëndë për zhvillimin demokratik të vendit.
Në Vlorë, mot me shi dhe rrugë të përmbytura nuk i ndaluan qytetarët të mbushnin kutitë. Vetëm rreth 20 mijë qytetarë prej 171 mijë e regjistruar shkoi të votojë për kryetarin e ri të Bashkisë, duke shënuar pjesëmarrjen më të ulët në historinë e qytetit. Kjo shifër përkon me vetëm 12.54 për qind të zgjedhësve, një fenomen i cilësuar nga analistët si bojkot i dukshëm qytetar.
Edhe në bashkitë e tjera, si Berat, pjesëmarrja ishte mjaft e ulët, ku vetëm 20 për qind e qytetarëve përdorën të drejtën e tyre të votës. Në bashkitë më të vogla, si Cërriku, Mat, dhe Tepelena, shkalla e pjesëmarrjes së qytetarëve shënoi ndërmjet 25 dhe 40 për qind. Megjithatë, pavarësisht nga kjo, kandidatët e Partisë Socialiste fitojnë me përqindje nga 66% deri në 83%.
Kryeministri Edi Rama e ka shpjeguar pjesëmarrjen e ulët duke përmendur motin me shi dhe natyrën e zgjedhjeve të pjesshme, të cilat sipas tij nuk stimulojnë zakonisht pjesëmarrjen qytetare. Por, sipas ekspertëve të shoqërisë civile, kjo është më shumë shenjë e një apatie të thellë tek qytetarët dhe e mungesës së besimit në sistem.
Erida Skëndaj nga Komiteti Shqiptar i Helsinkit argumenton se kjo situatë është një shkallë e rëndë e krizës së besimit tek partitë dhe tek institucione të tjera demokratike. Ajo shton se faktorë të tjerë përkeqësojnë këtë situatë, duke përfshirë emigracionin, papunësinë, varfërinë, korrupsionin e lartë, mungesën e meritokracisë dhe stabilitetit ekonomik. Të gjitha këto ndikojnë në mosbesimin e zgjedhësve dhe në humbjen e shpresës për ndryshim të qëndrueshëm.
Po kështu, sjellja jo e zakonshme e kryetarëve të bashkive, si dhe procedurat penale ndaj shumë prej tyre, ndikojnë negativisht në besimin e qytetarëve dhe në përgjegjshmërinë e tyre. Skëndaj thekson se shpeshherë, mungesa e drejtësisë dhe dështimi i institucioneve të përballen me korrupsionin e ul nivelin e përgjegjshmërisë së politikës lokale dhe dukshmërisë së veprimeve të pushtetit.
Në rastin e Vlorës, bojkotimi i zgjedhjeve nga qytetarët lidhet edhe me mungesën e ndihmës së administrative ndaj komuniteteve të prekur nga fatkeqësitë natyrore dhe informaliteti në administratë, çka e bëri qytetin edhe më të dekurajuar. “Ata nuk u ndihen të përfaqësuar ose të mbështetur nga administrata lokale,” shprehen organizatorët e organizatës “Qëndresa Qytetare”.
